Powiat radzyński ma nowego Społecznego Opiekuna Zabytków. Funkcję tę objęła Ewa Sosnowska, historyczka i badaczka lokalnego dziedzictwa, od lat zaangażowana w dokumentowanie historii południowego Podlasia. Oficjalne wręczenie legitymacji odbyło się 6 listopada 2026 roku podczas sesji Rady Powiatu Radzyńskiego.
Ewa Sosnowska będzie dbać o dziedzictwo powiatu radzyńskiego
Decyzję o ustanowieniu Ewy Sosnowskiej Społecznym Opiekunem Zabytków podjął Starosta Radzyński na wniosek Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Nowa opiekunka będzie wspierać działania związane z ochroną historycznych obiektów, dokumentowaniem ich stanu oraz popularyzowaniem wiedzy o dziedzictwie kulturowym regionu.
Uroczyste przekazanie legitymacji nastąpiło 6 listopada 2026 roku, podczas obrad Rady Powiatu Radzyńskiego. To formalne potwierdzenie powierzenia funkcji, która wiąże się z odpowiedzialnością za społeczną ochronę zabytków i współpracę z lokalnymi instytucjami.
Historyczka zaangażowana w badanie przeszłości regionu
Ewa Sosnowska jest magistrem historii, ukończyła również studia doktoranckie. W swojej działalności koncentruje się przede wszystkim na historii lokalnej, genealogii oraz ochronie zabytków, ze szczególnym uwzględnieniem obiektów sakralnych i sepulkralnych, czyli związanych z pochówkami i kulturą pamięci o zmarłych.
Prowadzi badania źródłowe dotyczące południowego Podlasia, a szczególne miejsce w jej zainteresowaniach zajmują gmina Wohyń oraz miejscowość Bezwola.
Od lat dokumentuje zabytki, historyczne miejsca oraz obiekty związane z lokalną pamięcią. Angażuje się także w działalność Stowarzyszenia Komitet Ochrony Zabytków i Dóbr Kultury, którego celem jest ochrona i zachowanie materialnego dziedzictwa dla przyszłych pokoleń.
Jest również inicjatorką projektu społeczno-historycznego „Historie znad Piwonii”, poświęconego odkrywaniu i popularyzowaniu przeszłości regionu. Inicjatywa ma przybliżać mieszkańcom historie miejsc, ludzi i wydarzeń, które przez lata kształtowały lokalną tożsamość.
„Dziedzictwo powiatu radzyńskiego zasługuje na uwagę i opiekę”
Nowa Społeczna Opiekunka Zabytków podkreśla, że powiat radzyński posiada wiele miejsc, których przeszłość wciąż wymaga dokładniejszego zbadania i udokumentowania.
– Powiat radzyński jest pełen miejsc, których historia nadal czeka na opisanie, udokumentowanie i właściwe wyeksponowanie. Chciałabym, aby funkcja Społecznego Opiekuna Zabytków była dla mnie przede wszystkim zobowiązaniem do pracy blisko mieszkańców, właścicieli zabytków i lokalnych instytucji. Zależy mi na tym, aby nie tylko reagować wtedy, gdy dzieje się coś złego, ale również pokazywać, jak wiele wartościowych obiektów i historii mamy tu na miejscu. Dziedzictwo powiatu radzyńskiego zasługuje na uwagę, opiekę i przekazywanie go kolejnym pokoleniom – mówi Ewa Sosnowska.
Jej słowa wskazują, że jednym z priorytetów będzie nie tylko reagowanie na zagrożenia dotyczące zabytków, ale również budowanie świadomości historycznej wśród mieszkańców.
Czym zajmuje się Społeczny Opiekun Zabytków?
Funkcja Społecznego Opiekuna Zabytków została przewidziana w przepisach dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Osobę pełniącą tę rolę ustanawia starosta na wniosek właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Do najważniejszych zadań społecznego opiekuna należy podejmowanie działań służących zachowaniu wartości historycznych obiektów, zwracanie uwagi na ich stan techniczny, dokumentowanie potencjalnych zagrożeń oraz informowanie odpowiednich instytucji o zauważonych problemach.
Istotnym elementem tej działalności jest również edukacja historyczna, współpraca z mieszkańcami, samorządami i właścicielami zabytków, a także upowszechnianie wiedzy o lokalnym dziedzictwie.
Społeczny opiekun nie przejmuje kompetencji wojewódzkiego konserwatora zabytków i nie wydaje decyzji administracyjnych dotyczących ochrony obiektów. Pełni natomiast ważną funkcję społeczną, pomagając identyfikować zagrożenia i wspierając inicjatywy służące zachowaniu historycznego dorobku regionu.
Historia lokalna i pamięć o przeszłości
Objęcie funkcji przez Ewę Sosnowską może przyczynić się do dalszego rozwoju działań związanych z dokumentowaniem dziedzictwa powiatu radzyńskiego, gminy Wohyń i okolicznych miejscowości.
Na terenie regionu znajdują się liczne obiekty sakralne, dawne cmentarze, kapliczki, miejsca pamięci oraz pozostałości historycznej zabudowy. Wiele z nich stanowi ważne świadectwo życia poprzednich pokoleń.
Ochrona takich miejsc wymaga nie tylko odpowiednich działań konserwatorskich, ale również zainteresowania lokalnej społeczności. Dokumentowanie ich historii, gromadzenie wspomnień oraz przekazywanie wiedzy młodszym pokoleniom pozwala zachować pamięć o wydarzeniach i osobach związanych z regionem.
Działalność nowej Społecznej Opiekunki Zabytków będzie zatem okazją do połączenia badań historycznych z praktycznymi inicjatywami na rzecz ochrony lokalnego dziedzictwa.
Fot. Powiat Radzyński oraz Michał Maliszewski.
Punkty są już naliczane za aktywność na koncie. Za zatwierdzony komentarz: 1 pkt, maksymalnie 3 dziennie. Nagrody od partnerów są w przygotowaniu.
